اين پرسش‌ها و گفته‌ها در صورتى است كه اصل قضيه را درست بدانيم . لازم مىدانيم در پايان بحث به يك نكته ديگر اشاره كنيم . مطابق برخى روايات ، راوى ترديد دارد كه آيا سفر پيامبر ( ص ) به شام همراه عمويش ابو طالب بود يا همراه جدّش عبد المطلب ؟ ! « 1 » بدين ترتيب روايت ابو موسى كه از همراهى ابو بكر و بلال سخن مىگفت ، مشكل‌تر و پيچيده‌تر مىشود ، زيرا چنان كه آورديم ، پيامبر ( ص ) به هنگام وفات عبد المطلب هشت‌ساله بود . از نظر ما درست آن است كه عمويش ابو طالب با او به مكّه بازگشت « 2 » و نه ابو بكر ، و نه ديگران . پيامبر ( ص ) سفر ديگرى هم به شام داشت كه در جاى خود از آن سخن خواهيم گفت . 10 . شبانى و گوسفندچرانى برخى از مورّخان بيان كرده‌اند كه پيامبر ( ص ) در قبيله بنى سعد ، آنجا كه دورهء شيرخوارگى خود را گذراند ؛ گوسفندچرانى كرد . چنان كه براى خانواده‌اش و حتى براى مردم مكّه نيز شبانى كرد . برخى از جمله بخارى در باب اجاره و ديگر ابواب فقهى از پيامبر ( ص ) نقل كرده‌اند كه فرمود : خداوند هيچ پيامبرى را مبعوث نكرد ، مگر اينكه پيش از آن گوسفندچرانى كرد . صحابه پرسيدند : شما هم ؟ ! فرمود : آرى ، در ازاى دريافت قراريط براى مردم مكّه گوسفندچرانى كردم . « 3 » قراريط را جزئى از درهم و دينار دانسته‌اند كه با آن خريدهاى ناچيز و اندك را انجام مىداده‌اند . « 4 »

--> ( 1 ) . الطبقات الكبرى ، 1 / 120 ؛ 2 / 286 . ( 2 ) . المصنّف ، 5 / 318 ؛ سيره ابن هشام ، 1 / 194 . ( 3 ) . صحيح بخارى ، 4 / 363 ؛ سيره دحلان ، 1 / 51 . ( 4 ) . سيره حلبى ، 1 / 125 ؛ سيره دحلان 1 / 51 ؛ فتح البارى ، 4 / 364 .